بیت یازدهم
قلمرو فکری:
من فقط یک دخترعزیزدارم امامال وثروت بسیاردارم.
قلمرو ادبی:
نیست،هست:تضاد

بیت دوازده
قلمروفکری:
اگربه من ودخترم دل ببندی وعلاقه مندشوی ازجان هم نزدماعزیزترهستی.
قلمرو زبانی:
بر:نزد،حرف اضافه
قلمرو ادبی:
دل نهی:کنایه ازعلاقه مندشدن،عاشق شدن
تکرار

بیت سیزده
قلمروفکری:
بامیل ورغبت برای چنین دختری تورابه دامادی برمی گزینم.
قلمرو زبانی:
اختیارت کنم:تورا انتخاب می کنم،برمی گزینم،«ت» مفعول
به آزادی:بامیل ورغبت

بیت چهارده
قلمروفکری:
ازگوسفندان وشترانم آن قدربه تومی دهم تاثروت وسرمایه زیاد پیداکنی«ثروتمندشوی»
قلمروزبانی:
مایه:ثروت،سرمایه
قلمرو ادبی:
گوسفند وشتر:تناسب

بیت پانزده
قلمرو فکری:
من همان فردی هستم که مرواریدهایم راازدست داده ام«مرواریدهایم را ربودی» وحالا من خوشبخت هستم وتوبدبخت هستی.
قلمرو زبانی:
گهربرده:صفت مفعولی، مشتق مرکب،یعنی گوهرازدست داده
منم...:«م» مخفف فعل اسنادی
قلمرو ادبی:
بخت من زنده:کنایه ازخوشبختی
بخت تومرده:کنایه ازبدبختی
زنده ومرده:تضاد
برده ومرده:جناس
تکراروتشخیص «بخت»


بیت شانزده
قلمرو فکری:
توقصدکشتن من راداشتی اماخداوندبه کشتن من راضی نبود وانسان خوشبخت کسی است که خداوندازاوحمایت کند.
قلمروزبانی:
مقبل:خوشبخت،سعادتمند
گیردپشت:کنایه ازحمایت کردن
کشتی،نکشت:تضاد«استفاده ازدوفعل مثبت ومنفی ازیک مصدرلطف ترین وهنرمندانه ترین نوع تضاداست»واشتقاق
واج آرایی«ش»
تکرار

بیت هفده
قلمروفکری:
خوشبخت هستم چون خدامرادرپناه خودقراردادواکنون مرابه پادشاهی رساند.
«البته بعضی ازهمکاران این بیت رابه این شکل هم معنی کرده اند:ازآنجایی که حمایت خدا،به من سعادت دادبازهم خداوحمایتش مرابه پادشاهی رساند»اما چون حرف ربط«چون»اومده اگر«م» بعدازدولت را اسنادی بگیریم بهتره
چون:حرف ربط
اینکم:«م» یعنی به من،متمم
قلمرو ادبی:
تاج وتخت:تناسب
مصراع دوم:کنایه ازبه پادشاهی رسیدن

بیت هجده
قلمروفکری:
وای برتوکه بدذات وبدسرشت هستی؛برای کشتن من اقدام کردی«قصدکشتنم راداشتی» اماازدست من جان سالم به درنخواهی برد.
قلمروزبانی:
بدگهر:بدذات،بدجنس
قلمروادبی:
گهر:مجازازذات،سرشت
جان بری کرده ای:کنایه ازقصدکشتن من راداشتی
جان نبری:کنایه ازحتماکشته میشوی
جان بری،جان نبری:تضاد
تکرار
جان:مجازازکل وجود

بیت نوزده
قلمروفکری:
شرگفت:به من امان بده اگرچه بدکردم به بدکاری من توجه نکن زیرابااین کاربه خودبدکردم.
قلمروزبانی:
زنهار:امان دادن

بیت بیستم
قلمروفکری:
اگرخیر،خیرخواه است توشرهستی وازتوجزشرارت وبدی کاردیگری سرنمی زند.
قلمروزبانی:
خیراندیش:خیرخواه
قلمروادبی:
خیر،شر:تضاد
تکرار
واج آرایی«ش»

بیت بیست ویک
قلمروفکری:
چوپان تن او راجست وجوکردوآن دومرواریدراکه درکمربندش قرارداده بودپیداکرد.
قلمروزبانی:
تعبیه کرده:پنهان کردن،قراردادن
کمر:مجازازکمربند

بیت بیست ودو
قلمروفکری:
چوپان آمدومرواریدهاراپیش خیرآوردوگفت:مرواریدهابه اصل وصاحبش«خیر»که مانندمرواریداست بازگشت.
قلمروزبانی:
فرازآوردن:فعل پیشوندی،یعنی آوردن،پیش آوردن
قلمروادبی:
گوهر ،گوهر:جناس تام
گوهردوم:استعاره ازخیر
واج آرایی«ا»

#قالب شعر:مثنوی چون هربیت قافیه مستقل دارد.

مریم بهوندی ازخوزستان
دبیرستان حضرت رقیه«س»رامهرمز